flacius.org

Ovdje ste: Naslovna Reformacija u Hrvatskoj Važni protestantski reformatori u regiji Petar Pavao Vergerije (Pietro Paolo Vergerio, ml., Petrus Paulus Vergerius)
  • Decrease font size
  • Default font size
  • Increase font size
Petar Pavao Vergerije (Pietro Paolo Vergerio, ml., Petrus Paulus Vergerius) PDF Ispis E-mail
Važni protestantski reformatori u regiji

(Koper, 1498. - Tübingen, 1565.)

Potječe iz ugledne, ali osiromašene koparske patricijske obitelji. Po zanimanju je bio odvjetnik, a doktorat iz građanskog prava stekao je u Padovi. Nakon suprugine smrti postao je svećenik i diplomat u papinskoj kuriji. Godine 1533. postavljen je za papinskog nuncija na dvoru Ferdinanda Habsburškog, a radio je na problemima odnosa s Osmanlijama i na potpori katolicizmu. Godine 1535., dok još nije prihvaćao ideje reformacije, vodio je pregovore s Martinom Lutherom u Wittenbergu, nakon čega je postavljen za biskupa modruškog, a zatim koparskog. Zbog spora oko  isplaćivanja  mirovine, morao je napustiti Kopar, te nakon toga dolazi u kontakt s pojedincima i krugovima koji su raspravljali o novim religijskim idejama. Postupno je usvajao ideje reformacije, koje je prihvatio i njegov brat, pulski biskup Giambattista. Osumnjičen od inkvizicije kao pristaša reformacije, 1546. g. napušta biskupiju i prelazi u protestantizam. Godine 1546. zabranjeno mu je prisustvovanje Tridentskom saboru, dugo mu se sudilo, te mu je konačno oduzeta biskupska čast 1549. g. i biva ekskomuniciran.

Nakon toga postaje protestantski pastor u Vicosopranu, a od 1553. savjetnik vojvode Christopha von Wűrttemberga u Tübingenu. U tom svojstvu dvaput je pokušao intervenirati kod mletačkog dužda moleći ga da oslobodi Baldu Lupetina. Podupirao je hrvatske i slovenske reformatore i širio Bibliju i protestantske tekstove na narodnom jeziku.
Sve do kraja svog života Vergerije je radio kao protestantski svećenik, pisac i diplomat koji je proputovao kroz cijelu Europu, uključujući Poljsku, Litvu, Prusiju itd. Umro je 4. X. 1565. u Tübingenu i pokopan je u Stiftskirche, pored baruna Hans Ungnada. Primož Trubar  bio je s Vergerijem u posljednjim danima, kao i prisutan njegovom pokopu. Jacob Andreae je održao Vergerijev posmrtni govor.
Napisao je mnoge polemičke knjige protiv pape, katoličke vjere, Tridentskog sabora, Indeksa zabranjenih knjiga. Na njegov je nagovor u protestantska izdanja uvedena latinica umjesto gotice. S Matijom Vlačićem Ilirikom je uspostavio vezu za vrijeme njegova boravka u Magdeburgu i posvetio mu jedan rad koji je tiskao u Bazelu 1550.g. i koji je satira o smrti pape Pavla III., a koji je Vlačić kasnije preveo na njemački.
Vlačić je Vergeriju napisao posvetu za drugo izdanje svoga djela «De vocabulo fidei», datirano 1. siječnja 1555. u Magdeburgu (u to vrijeme je Vergerije već bio savjetnik vojvodi Christophu). Posveta sadrži Vlačićevu brigu za «dulcissima patria», njegovu Istru i izražava zabrinutost zbog venecijskog progona protestanata.

Djela:
-    De Republica veneta liber primus  (Toscolano: Paganini, 1526).
-    Ad oratores principium Germaniae, qui Vormatiae Convenerunt. Deunitate et pace ecclesiae (Venetia: Nicolini de Sabio, 1541).
-    Della afflittione et persecutione fatta sopra quei di Capodistria nello anno 1548 (Poschiavo: Dolfino Landolfo, 1549).
-    Instruttione Christiana (Poschiavo: Dolfino Landolfo, 1549).
-    Oratione de perseguitati et forusciti per lo Evangelio, et per Giesu Christo (Poschiavo: Dolfino Landolfo, 1549).
-    Il catalogo de libri, li quali nuovamente nel mese di maggio nell'anno presente MDXLVIIII sono stati condannati et scomunicati per heretici da M. Giovan Della Casa legat odi Venetia et d'alcuni frati. E aggiunto sopra il medesimo catalogo un iudicio et discorso del Vergerio (1549).
-    Del matrimonio de preti, et dalle monache (Basilea: Giacomo Parco, 1549).
-    Le otto difensioni del Vergerio vescovo di Capodistria. Nelle quali e notata et scoperta una particella delle tante superstitioni d'Italia et dalla grande ignorantia et ingiustitia de principi de sacerdoti, scribi et Farisei (Basilea: Giacomo Parco, 1549). Predgovor ovom djelu potpisao je humanista Caelio Secondo Curione.
-    Dodici trattatelli di M. Pietro Paulo Vergerio vescovo di Capodistria, fatti poco avanti il suo partire d'Italia (Basilea: Giacomo Parco, 1549).
-    Epistola del Vergerio, nella quale sono descritte molte cose della Citta, et dalla Chiesa di Geneva (Geneva, 1550).
-    Al serenesimo Re d'Inghilterra,  Eduardo sesto, della creatione del nuovo Papa Giulio III. Et quale habbia ad essere il concilio, che egli intende di fare (1550).
-    Trattato delle superstitioni d' Italia e dell' ignoranza de' sacerdoti (1550).
-    La historia di M. Francesco Spiera, il quale per havere in varii modi negata la conosciuta verita dell'Evvangelio, casco in una misera desparatione (Basilea: Ioannes Oporinus, 1551).
-    «Concilium non modo Tridentium sed omne papisticum, perpetuo fugiendum esse omnibus piis» (1553.)
-    Della Camera et Statua della Madonna chiamata di Loreto, la quale e stata nuovamente diffesa da Fra Leandro Albertii Bolognese, et da Papa Giulio III con un solenne Privilegio approbata (1554).
-    Historia di Papa Giovani VIII, che fu femmina (1556).
-    Dialogi IV de libro quem St. Hosius contra Vergerium edidit (1559).
-    Primus Tomus Operum Vergerii. Adversus Papatum (Tubingae: Ulrich Morhard, 1563.) – prvi dio sabranih djela.

Vergerije u Kopru